آخرین خبرها
خانه > دین آخرالزمان > خلفایی پس از امام مهدی ع

خلفایی پس از امام مهدی ع

قرینۀ دوم

روایات مهدیین و به‌خصوص روایت وصیت، موافق با روایات متواتر یا روایات متظافری [۱] است که بر ادامه‌داشتن امامت در اعقاب (فرزندان) و فرزندانِ فرزندان از نسل امام حسین(ع) تا روز قیامت تصریح دارد. از طرفی مشخص است که قیامت بلافاصله پس از فوت امام مهدی(ع) بر پا نمی‌شود؛ بلکه امت باقی خواهد بود و تکلیف ادامه خواهد داشت و درنتیجه وجود امامی از نسل حسین(ع) ناگزیر خواهد شد؛ و این در حالی است که امامت از نسل حسین(ع) اکنون به امام مهدی محمد بن الحسن(ع) رسیده است؛

روایت های زیادی تصریح می‌کنند وتأکید دارند بر اینکه امامت در نسل امام حسین(ع)تا روز قیامت ادامه دارد وهرکس گمان می‌کند که امامت پیش از روز قیامت از نسل حسین(ع)جدا می‌شود،باید دلیلی قطعی بیاورد که تأویل‌پذیر نباشد. کتاب«تواتر اخبار در استمرار امامت بعد از صاحب‌الزمان»،به‌قلم شیخ ناظم عُقیلی (انصار سید احمدالحسن یمانی ع)

پس ناگزیر امامت در نسل امام مهدی(ع) ادامه خواهد داشت و این همان مطلبی است که وصیت و سایر روایات مربوط به مهدیین و فرزندان قائم(ع) بر آن تصریح دارد؛ آنجا که وصیت به‌صراحت بیان می‌دارد که امام مهدی(ع) امامت را به فرزندش احمد تسلیم می‌کند. برخی از روایاتی که بر ادامه‌داشتن امامت در نسل امام حسین(ع) تا روز ‌قیامت تصریح دارند، تقدیم حضور می‌شود:

۱. از امام صادق(ع) در حدیثی هنگامی‌که مفضّل از سخن حق‌تعالی (وَ جَعَلَها کَلِمَهً باقِیَهً فِی عَقِبِهِ) (و آن را در پشت خود سخنی پاینده کرد). سؤال می‌کند روایت شده است که فرمود: «منظور از آن، امامت است که خداوند تا روز قیامت در نسل حسین قرار داد.» [۲]

۲. از احمد بن عیسی از اباعبدالله امام صادق(ع) دربارۀ سخن خداوند عزوجل (إِنَّما وَلِیُّکُمُ اللَّهُ وَ رَسُولُهُ وَ الَّذینَ آمَنُوا) (سرپرست و ولی شما، تنها خداست و فرستاده‌اش و آن‌ها که ایمان آورده‌اند). روایت است که فرمود: «منظور از “إنما” یعنی به شما سزاوارتر هستند؛ یعنی نسبت به خود شما و به امور شما و جان‌ها و اموال شما از خود شما مُحق‌تر هستند؛ “خدا و فرستاده‌اش و کسانی که ایمان آوردند”، یعنی علی و فرزندان امامان از فرزندانش(ع) تا روز قیامت.» [۳]

۳. ابو‌بصیر می‌گوید: از اباعبدالله امام صادق(ع) در خصوص این سخن خداوند عزوجل (وَ جَعَلَها کَلِمَهً باقِیَهً فِی عَقِبِهِ) (و آن را در پشت خود سخنی پاینده کرد). پرسیدم، فرمود: «منظور از آن، امامت است که خداوند عزوجل تا روز قیامت در نسل حسین قرار داد.» [۴]

۴. هشام بن سالم می‌گوید: از امام صادق جعفر بن محمد (ع) پرسیدم: آیا پس از حسن و حسین (ع) امامت در دو برادر خواهد بود؟ فرمود: «نه. امامت تنها در نسل حسین(ع) خواهد بود که خداوند عزوجل می‌فرماید: (وَ جَعَلَها کَلِمَهً باقِیَهً فِی عَقِبِهِ) (و آن را در پشت خود سخنی پاینده کرد). پس امامت در فرزندان و فرزندانِ فرزندان تا روز قیامت جاری خواهد بود.» [۵]

۵. از ثابت ثمالی از علی بن حسین بن علی بن ابی‌طالب(ع) روایت شده است که فرمود: «این آیه (وَ أُولُوا الْأَرْحامِ بَعْضُهُمْ أَوْلی‏ بِبَعْضٍ فی‏ کِتابِ اللهِ) (و خویشاوندان نسبت به یکدیگر در کتاب خدا سزاوارترند). دربارۀ ما نازل شد و این آیه نیز (وَ جَعَلَها کَلِمَهً باقِیَهً فِی عَقِبِهِ) (و آن را در پشت خود سخنی پاینده کرد). دربارۀ ما نازل شد و امامت تا روز قیامت در نسل حسین بن علی بن ابی‌طالب خواهد بود.» [۶]

۶. از انس بن مالک از معاذ بن جبل نقل شده است: رسول خدا(ص) فرمود: «… آنچه از نور من در نسل حسین(ع) قرار می‌گیرد، در امامان از فرزندان او تا روز قیامت منتقل می‌شود… .» [۷]

۷. اصبغ بن نباته می‌گوید: شنیدم امیرالمؤمنین(ع) می‌فرماید: «شنیدم رسول خدا(ص) می‌فرمود: بهترین کلام عبارت لا ‌اله ‌الا ‌الله است و بهترین مخلوق، اولین کسی است که گفت: لا ‌اله ‌الا ‌الله. سؤال شد: ای رسول خدا! اولین کسی که گفت لا ‌اله ‌الا ‌الله چه کسی بود؟ فرمود: من؛ و من نوری در پیشگاه خداوند والا و بلندمرتبه بودم که او را یگانه می‌داشتم، تسبیح می‌کردم، تکبیر و تقدیس می‌نمودم و او را بزرگ می‌داشتم و به‌دنبال من، نور شاهد من بود. گفته شد: ای رسول خدا! شاهد شما کیست؟ فرمود: او علی بن ابی‌طالب، برادرم، برگزیده‌ام، وزیرم، جانشینم، وصی من، امام امتم، صاحب حوضم و پرچم‌دار من است. گفته شد: ای رسول خدا! پس از او چه‌کسی خواهد بود؟ فرمود: حسن و حسین، دو سرور جوانان اهل بهشت؛ و پس از آن‌ها امامانی از فرزندان حسین تا روز قیامت.» [۸]

۸. از امام رضا(ع) در حدیثی طولانی دربارۀ امامت، روایت شده است که فرمود: «…پس امامت فقط در نسل علی(ع) خواهد بود تا روز قیامت… .» [۹]

۹. از علی بن ابی‌طالب(ع) روایت شده است که فرمود: پیامبر(ص) فرمود: «میان شما دو چیز گران‌بها بر جای گذاشته‌ام؛ کتاب خدا و عترتم، اهل‌بیتم؛ که این دو هرگز از هم جدا نمی‌شوند تا در حوض بر من وارد شوند، مانند این دو؛ و سپس دو انگشت سبابه‌اش را به هم چسباند‌. جابر بن عبدالله انصاری به‌سوی ایشان برخاست و عرض کرد: ای رسول خدا! عترت شما چه کسانی هستند؟ فرمود: علی، حسن، حسین و امامان از فرزندان حسین تا روز ‌قیامت.» [۱۰]

۱۰. از ابا‌جعفر امام باقر(ع) دربارۀ این سخن خداوند عزوجل (یا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا أَطیعُوا اللهَ وَ أَطیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ) (ای کسانی که ایمان آورده‌اید! اطاعت کنید خدا را! و اطاعت کنید پیامبر خدا و اولو‌الأمر را). روایت شده است که فرمود: «امامانِ از نسل علی و فاطمه (ع) هستند تا هنگامی‌که ساعت (قیامت) بر پا شود.» [۱۱]

۱۱. اصبغ بن نباته می‌گوید: شنیدم امیرالمؤمنین(ع) می‌فرماید: «شنیدم رسول خدا(ص) می‌فرمود: بهترین کلام، عبارت لا ‌اله ‌الا ‌الله و بهترین مخلوق، اولین کسی است که گفت: لا ‌اله ‌الا ‌الله. سؤال شد: ای رسول خدا! اولین کسی که گفت لا ‌اله ‌الا ‌الله چه کسی بود؟ فرمود: من؛ و من نوری در پیشگاه خداوند والا و بلندمرتبه بودم که او را یگانه می‌داشتم، تسبیح می‌کردم، تکبیر و تقدیس می‌نمودم و او را بزرگ می‌داشتم و به دنبال من نور شاهد من بود. گفته شد: ای رسول خدا! شاهد شما کیست؟ فرمود: او علی بن ابی‌طالب، برادرم، برگزیده‌ام، وزیرم، جانشینم، وصی من، امام امتم، صاحب حوضم و پرچم‌دار من است. گفته شد: ای رسول خدا! پس از او چه‌کسی خواهد بود؟ فرمود: حسن و حسین، دو سرور جوانان اهل بهشت؛ و پس از آن‌ها امامانی از فرزندان حسین تا روز قیامت.» [۱۲]

۱۲. از امام رضا(ع) روایت شده است که فرمود: «… حق‌تعالی در کتاب بلندمرتبه‌اش می‌فرماید: (إِنَّ فی‏ ذلِکَ لَآیاتٍ لِلْمُتَوَسِّمینَ) (به‌درستی که در این، عبرت‌هاست برای هوشیاران). نخستینِ متوسّمین، رسول خدا(ص) بود؛ سپس امیرالمؤمنین(ع) و پس از او حسن و حسین (ع) و سپس امامان از فرزندان حسین تا روز قیامت… .» [۱۳]

۱۳. از رسول خدا(ص) در گفت‌و‌گویش با فاطمۀ زهرا(ع): «… سپس [خداوند] برای مرتبۀ سوم بر زمین نظری افکند و تو و دو فرزندت را برگزید؛ پس تو سرور زنان بهشت هستی و دو فرزندت حسن و حسین، دو سرور جوانان اهل بهشت و فرزندان همسر تو، اوصیای من تا روز قیامت؛ که همگی‌شان هادی و مهدی هستند… .» [۱۴]

۱۴. در حدیثی طولانی از امیرالمؤمنین(ع) آمده است: «… سپس خداوند متعال نازل فرمود: (الْیَوْمَ أَکْمَلْتُ لَکُمْ دینَکُمْ وَ أَتْمَمْتُ عَلَیْکُمْ نِعْمَتی‏ وَ رَضیتُ لَکُمُ الْإِسْلامَ دیناً) (امروز دین شما را برای شما کامل و نعمت خود را بر شما تمام کردم و اسلام را دین شما برگزیدم).

رسول خدا(ص) تکبیر گفت و فرمود: الله‌اکبر، برای تمام‌کردن نعمت و کامل‌کردن نبوت من و دین خداوند عزوجل و ولایت علی پس از من. ابوبکر و عمر ایستادند و گفتند: ای رسول خدا! آیا این آیات به علی اختصاص دارد؟ فرمود: آری، دربارۀ او و اوصیای من تا روز قیامت است… و من برای شما گواهی می‌دهم که این آیه به این شخص اختصاص دارد ـ‌و دستش را بر کتف علی بن ابی‌طالب(ع) نهاد‌ـ و به دو فرزندش پس از او و پس از آن‌ها برای اوصیا از فرزندانشان که آن‌ها از قرآن جدا نمی‌شوند و قرآن نیز از آن‌ها جدا نمی‌شود تا بر حوض من بر من وارد شوند… .» [۱۵]

۱۵. از اباعبدالله امام صادق(ع) روایت شده است که فرمود: «پس از حسن و حسین (ع) دیگر هیچ‌گاه امامت در دو برادر نخواهد بود و تنها از علی بن الحسین(ع) جاری خواهد شد؛ همان طور که خداوند تبارک‌وتعالی می‌فرماید: (وَ أُولُوا الْأَرْحامِ بَعْضُهُمْ أَوْلی‏ بِبَعْضٍ فی‏ کِتابِ اللهِ) (و خویشاوندان نسبت به یکدیگر در کتاب خدا سزاوارترند)؛ پس بعد از علی بن الحسین (ع) فقط در فرزندان و فرزندانِ فرزندان خواهد بود.» [۱۶]

۱۶. از اباعبدالله امام صادق(ع) روایت شده است: «بعد از علی بن الحسین(ع) امامت در دو برادر جمع نخواهد شد و فقط در فرزندان و فرزندانِ فرزندان خواهد بود.» [۱۷]

۱۷. از عبدالعلی بن اعین نقل شده است: شنیدم اباعبدالله امام صادق(ع) می‌فرمود: «به‌راستی‌که خداوند عزوجل، علی(ع) را به وصیت رسول خدا(ص) و آنچه به او رسید مخصوص گردانْد. حسن و حسین (ع) به آن اقرار کردند؛ سپس او به حسن(ع) وصیت کرد و حسین تسلیم حسن بود تا اینکه امر به حسین رسید و احدی در آن با او به منازعه برنخاست و هیچ‌کس سابقه‌ای همچون او نداشت و علی بن الحسین(ع) این را سزاوار این سخن خداوند عزوجل می‌داند: (وَ أُولُوا الْأَرْحامِ بَعْضُهُمْ أَوْلی‏ بِبَعْضٍ فی‏ کِتابِ اللهِ) (و خویشاوندان نسبت به یکدیگر در کتاب خدا سزاوارترند)؛ پس (امامت) بعد از امام سجاد فقط در فرزندان و فرزندانِ فرزندان بوده است.» [۱۸]

۱۸. از اباعبدالله امام صادق(ع) در خطبه‌ای در وصف ائمه: «… پس خداوند تبارک‌وتعالی پیوسته آنان را براى خلق خود برمی‌گزیند، از فرزندان حسین(ع) و از نسل هر امامى؛ به همین منظور آنان را برمی‌گزیند، پاک می‌گرداند، برای خلقش انتخاب می‌کند و می‌پسندد. هرگاه امامى از آن‌ها درگذرد، براى خلق خود از نسل او امامى منصوب می‌کند که رهبری مبین، هادى درخشان، امامی استوار، حجت و عالم باشد؛ امامانى از طرف خدا که به حق هدایت  و به آن دادگسترى می‌کنند؛ حجت‌هاى خدا، داعیان به او و والیان او بر خلقش هستند که به رهبرى آن‌ها بندگان هدایت شوند، به نورشان سرزمین‌ها آباد شود و به برکتشان ثروت‌ها افزون گردد؛ خداوند آن‌ها را زندگى مردمان، چراغ‌هاى تاریکى، کلیدهای سخن و ستون‌هاى اسلام قرار داد؛ و به ‌این ‌ترتیب تقدیرهای خدا بر محتوماتش در میان آن‌ها جاری است… .» [۱۹]

۱۹. از اباعبدالله امام صادق(ع) روایت شده است: «بعد از علی بن الحسین(ع) امامت در دو برادر نخواهد بود و فقط در فرزندان، در نسل حسین جاری خواهد بود.» [۲۰]

۲۰. از علی بن رئاب که گفت: ابوعبدالله امام صادق(ع) فرمود: «هنگامی‌که فاطمه(ع) حسین(ع) را باردار بود، رسول خدا(ص) به او فرمود: خداوند عزوجل به تو پسری خواهد داد که نامش حسین است و امت من او را به قتل می‌رسانند. فاطمه فرمود: من به این نیازی ندارم. رسول خدا فرمود: خداوند به من وعده‌ای داده است. فاطمه پرسید: چه وعده‌ای؟ رسول خدا فرمود: به من وعده داده است که پس از او امامت را در فرزندان او قرار خواهد داد. فاطمه فرمود: راضی شدم.» [۲۱]

این روایات و دیگر روایات تصریح می‌کند و تأکید دارد بر اینکه امامت در نسل امام حسین(ع) تا روز قیامت ادامه دارد و هرکس گمان می‌کند که امامت پیش از روز قیامت از نسل حسین(ع) جدا می‌شود، باید دلیلی قطعی بیاورد که تأویل‌پذیر نباشد.

ادامه‌داشتن امامت پس از امام مهدی(ع) در فرزندان حسین(ع) تا روز قیامت با وصیت رسول خدا(ص) و روایات مهدیین(ع) انسجام و سازگاری دارد؛ در حالی ‌که با عقیدۀ کسانی که بر امام دوازدهم محمد بن ‌الحسن ‌العسکری(ع) متوقف می‌شوند در تعارض است؛ پس بر آن‌ها واجب است با دلیلی قطعی‌الصدور و قطعی‌الدلاله از این تنگنای مهم اعتقادی رهایی یابند.

کتاب «تواتر اخبار در استمرار امامت بعد از صاحب‌الزمان»، به‌قلم شیخ ناظم عُقیلی

قسمت قبل

قسمت بعد

———-
[۱]. تظافر به عربی به‌معنای همیاری و کمک‌کردن است. روایت متظافر در اصطلاح به روایتی گفته می‌شود که خبر واحد (یگانه) نیست، اما به حد تواتر نیز نرسیده است؛ یعنی مثلاً سه یا چهار سلسله آن را نقل کرده باشند. (مترجم)

  1. ۲. معانی‌الاخبار، ص ۱۲۶ و ۱۲۷؛ کمال‌الدین و تمام النعمه، ص ۳۵۸ و ۳۵۹.
  2. ۳. کافی، شیخ کلینی، ج ۱، ص ۲۸۸.
  3. ۴. معانی الاخبار، شیخ صدوق، ص ۱۳۱ و ۱۳۲.
  4. ۵. کمال‌الدین و تمام النعمه، شیخ صدوق، ص ۴۱۶ و ۴۱۷.
  5. ۶. کمال‌الدین و تمام النعمه، ص ۳۲۳ و ۳۲۴.
  6. ۷. علل‌الشرائع، ج ۱، ص ۲۰۸ و ۲۰۹.
  7. ۸. کمال‌الدین و تمام النعمه، ص ۶۶۹.
  8. ۹. کافی، ج۱، ص۱۹۸ و ۲۰۰.
  9. ۱ کمال‌الدین و تمام النعمه، ص ۲۴۴ و ۲۴۵.
  10. ۱ کمال‌الدین و تمام النعمه، ص ۲۲۲.
  11. ۱ کمال‌الدین و تمام النعمه، ص ۶۶۹.
  12. ۱ المحتضر، حسن بن سلیمان حلی، ص ۱۶۶ و ۱۶۷.
  13. ۱ کمال الدین و تمام النعمه، ص ۲۶۲ و ۲۶۳.
  14. ۱ کمال الدین و تمام النعمه، ص ۲۷۴ تا ۲۷۹.
  15. ۱ کافی، ج ۱، ص ۲۸۵ و ۲۸۶.
  16. ۱ کافی، ج ۱، ص ۲۸۶.
  17. ۱ علل‌الشرائع، ج ۱، ص ۲۰۷.
  18. ۱ کافی، ج ۱، ص ۲۰۳ و ۲۰۴.
  19. ۲ علل‌الشرائع، ج ۱، ص ۲۰۸.
  20. ۲ کمال الدین و تمام النعمه، ص ۴۱۶.

 

همچنین ببینید

قضاوت در خصوص عالم رجعت

قضاوت در خصوص رجعت

قرینۀ ششم عالم رجعت عالمی است که خصوصیات خودش را دارد و با عالم آخرت …

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *